ഇലോൺ മസ്‌കിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്റ്റാർലിങ്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിദേശ സാങ്കേതികവിദ്യകളെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഗുണകരമാകില്ലെന്ന് സോഹോ സ്ഥാപകൻ ശ്രീധർ വെമ്പു. സ്വന്തം സാങ്കേതികവിദ്യയും ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങളും ഇന്ത്യ വികസിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയാണ് അദ്ദേഹം വീണ്ടും ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. ഉക്രെയ്‌നിലെ സ്റ്റാർലിങ്ക് ഇന്റർനെറ്റ് സേവനം നിയന്ത്രിക്കാൻ അമേരിക്ക ആലോചിക്കുന്നുവെന്ന സ്ഥിരീകരിക്കാത്ത റിപ്പോർട്ടിനോടുള്ള പ്രതികരണമായാണ് വെമ്പുവിന്റെ പരാമർശം.
യുക്രെയ്‌നിൽ സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനത്തിന് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്താൻ അമേരിക്ക ആലോചിക്കുന്നുവെന്ന അവകാശവാദവുമായി ബ്രിക്‌സ് ന്യൂസ് പങ്കുവച്ച പോസ്റ്റിനോടാണ് വെമ്പു പ്രതികരിച്ചത്. ‘ഇക്കാരണത്താൽ അവരുടെ സാങ്കേതികവിദ്യയെ നമുക്ക് വിശ്വസിക്കാനാവില്ല. സ്വന്തം സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുകയല്ലാതെ നമുക്ക് മറ്റ് വഴികളില്ല’, എന്നാണ് വെമ്പു എക്‌സിൽ കുറിച്ചത്.
അതേസമയം, യുക്രെയ്‌നിലെ സ്റ്റാർലിങ്ക് സേവനം തടയാൻ അമേരിക്ക നിലവിൽ പദ്ധതിയിടുന്നുവെന്നതിന് ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണമില്ല. 2025-ൽ നടന്ന ചർച്ചകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇത്തരമൊരു സാധ്യത ഉയർന്നുവന്നതായി നേരത്തേ റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും പുതിയ അവകാശവാദം സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
വിദേശ കമ്പനികളുടെ സാങ്കേതികവിദ്യയെ ആശ്രയിക്കാതെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്വന്തമായി ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കണമെന്ന ചർച്ചകൾക്കിടെയാണ് റിലയൻസ് ജിയോയുടെ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് പദ്ധതി ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. ഏകദേശം 1,600 താഴ്ന്ന ഭ്രമണപഥ ഉപഗ്രഹങ്ങളും 23 ഭൂതല കേന്ദ്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ശൃംഖലയാണ് ജിയോ വിഭാവനം ചെയ്യുന്നത്.
ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന ഇന്ത്യ മൊബൈൽ കോൺഗ്രസ് 2026-ൽ ‘സോവറിൻ സാറ്റലൈറ്റ് കണക്ടിവിറ്റി’ എന്ന പേരിലാണ് കമ്പനി പദ്ധതി അവതരിപ്പിച്ചത്. നിലവിലുള്ള മൊബൈൽ, ഫൈബർ ശൃംഖലകളുമായി ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയം സംയോജിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. വിദൂര ഗ്രാമങ്ങൾ, ദ്വീപുകൾ, അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിൽ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യത മെച്ചപ്പെടുത്താൻ പദ്ധതി സഹായിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. 6 ലക്ഷത്തിലധികം ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് കണക്ടിവിറ്റി എത്തിക്കുന്നതിനൊപ്പം വ്യവസായം, വ്യോമഗതാഗതം, സമുദ്രഗതാഗതം, സർക്കാർ സേവനങ്ങൾ, പ്രതിരോധം, ദുരന്തനിവാരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകൾക്കും സേവനം നൽകാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ നേരിട്ട് ഉപകരണങ്ങളിലേക്ക് ഉപഗ്രഹം വഴി വിളിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ജിയോ പരിഗണിക്കുന്നുണ്ട്.
എന്നാൽ പദ്ധതി ഇപ്പോഴും നിർദേശത്തിന്റെ ഘട്ടത്തിലാണ്. ഇന്ത്യയിൽ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിനായി സ്റ്റാർലിങ്കിനും സുരക്ഷാ പരിശോധനകളും സ്പെക്ട്രം അനുവദിക്കലും ഉൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
മസ്‌കിന്റെ വിമർശനത്തിന് മറുപടിയുമായി വെമ്പു
ഇന്ത്യൻ വിപണിയിലേക്കുള്ള സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ പ്രവേശനത്തെക്കുറിച്ച് ഇലോൺ മസ്‌ക് നടത്തിയ പരാമർശങ്ങളെയും വെമ്പു നേരത്തേ വിമർശിച്ചിരുന്നു. സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ ഇന്ത്യയിലെ പ്രവേശനം വൈകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിക്കവെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയെ പരിഹാസരൂപത്തിൽ ‘അംബാനി’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച മസ്‌ക്, റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ചെയർമാൻ മുകേഷ് അംബാനിയുടെ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനാണ് സർക്കാർ ശ്രമിക്കുന്നതെന്ന് ആരോപിച്ചിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ പിന്നാക്ക മേഖലകളിൽ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കാനും കുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസ സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനും ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്ക് ആഗോള വിപണിയിലെത്താനും സ്റ്റാർലിങ്കിന് കഴിയുമെന്നായിരുന്നു മസ്‌കിന്റെ വാദം. എന്നാൽ വൻകിട വ്യവസായ താൽപര്യങ്ങൾ മത്സരത്തെ തടയാൻ ശ്രമിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചിരുന്നു.
ഇതിന് മറുപടിയായി ഇന്ത്യയിൽ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാകുന്നത് ആഭ്യന്തര മത്സരത്തിന്റെ നേട്ടമാണെന്ന് വെമ്പു ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ജിയോയുടെ വരവോടെ ഡാറ്റ നിരക്കുകൾ കുറഞ്ഞതും സാധാരണക്കാർക്ക് ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങൾ കൂടുതൽ പ്രാപ്യമാക്കിയതും അദ്ദേഹം ഉദാഹരണമായി അവതരിപ്പിച്ചു. കുറഞ്ഞ ചെലവിലുള്ള മരുന്നുകളും യുപിഐ പണമിടപാട് സംവിധാനവും ഇന്ത്യയുടെ നേട്ടങ്ങളാണെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാർ മത്സരത്തിനും സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്കും പിന്തുണ നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ റോക്കറ്റുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾക്ക് ഭാവിയിൽ സ്പേസ് എക്‌സിന് വെല്ലുവിളിയാകാൻ കഴിയുമെന്നും വെമ്പു നേരത്തേ പറഞ്ഞിരുന്നു. ഏറ്റവും പുതിയ കുറിപ്പിൽ ജിയോയുടെയോ അംബാനിയുടെയോ പേര് വെമ്പു നേരിട്ട് പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല. എങ്കിലും ജിയോ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് പദ്ധതിയുമായി മുന്നോട്ടുപോകുകയും സ്റ്റാർലിങ്ക് ഇന്ത്യൻ വിപണിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യയുടെ സാങ്കേതിക സ്വയംപര്യാപ്‍തതയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് വെമ്പുവിന്റെ പ്രതികരണം വീണ്ടും പ്രാധാന്യം നൽകുകയാണ്.
